Jesienne ściółkowanie korą - jak przygotować ogród na chłodniejsze dni?

    Każdy ogrodnik wie dobrze, z czym wiąże się chęć utrzymania ogrodu w dobrym stanie. Pewnym wyzwaniem może być zwłaszcza przygotowanie ogrodu na zimę. Niskie temperatury i częste opady, a także brak regularnie dostarczanego światła słonecznego mogą mieć negatywny wpływ na stan ogrodu zimą, a nawet na to, jak będzie wyglądał ogród w kolejnym roku i jak obfite plony będzie można zebrać. Dlatego już jesienią warto poczynić odpowiednie przygotowania, aby jak najszybciej zatroszczyć się o stan i kondycję ogrodu.


    Jednym z najpopularniejszych sposobów na to, aby ogród mógł być zimą odpowiednio chroniony, jest jesienne ściółkowanie korą. Chociaż wielu ludziom kora kojarzy się wyłącznie z funkcjami estetycznymi, ma ona realny wpływ na ochronę ogrodu przed mrozem. Jesienne ściółkowanie przynosi wiele korzyści, które naprawdę warto znać. W tym artykule omawiamy, co to jest jesienne ściółkowanie, dlaczego warto je wykonywać i w jaki sposób to robić.


    Kora sosnowa sortowana BIO 80 l 10-60 mm Polkor

    Co to jest jesienne ściółkowanie?


    Najprościej mówiąc, jesienne ściółkowanie to proces pokrywania gleby wokół roślin warstwą organicznego lub syntetycznego materiału w okresie jesieni. Jest to zabieg, który pomaga chronić rośliny przed mrozem i utratą wilgoci w zimowych miesiącach. Wśród najważniejszych korzyści z jesiennego ściółkowania można wymienić izolację gleby przed niskimi temperaturami, co chroni system korzeniowy roślin ogrodowych przed przemarznięciem, zatrzymywanie wilgoci w glebie, zapobieganie rozwojowi chwastów i poprawianie struktury gleby. Ściółkowanie to również sposób na ochronę mikroorganizmów w glebie, które wspierają zdrowy wzrost roślin wiosną.


    Co to jest kora?


    Kora to nic innego jak zewnętrzna warstwa pnia, gałęzi, ale również korzeni drzew czy krzewów. Składa się z martwych komórek, które chronią roślinę przed czynnikami zewnętrznymi, takimi jak zmiany temperatury, uszkodzenia mechaniczne, choroby i szkodniki, a także niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi - nadmiernymi opadami czy wręcz przeciwnie, głęboką suszą. Kora ogrodowa często jest wykorzystywana właśnie jako materiał ściółkowy w ogrodnictwie. Kora, którą można kupić, pochodzi zazwyczaj z drzew iglastych, takich jak sosna czy świerk, a dodatkowo może mieć różne frakcje, które można dobierać pod kątem różnych potrzeb ogrodniczych. Sporą popularnością cieszy się jednak również kora liściasta.


    Kiedy warto ściółkować glebę?


    Nie ma jednego konkretnego terminu, kiedy naprawdę warto ściółkować glebę. Można to robić w różnych momentach roku, w zależności od tego, co chce się osiągnąć. Do najważniejszych należą:


    Jesień (wrzesień-październik)


    Okres wczesnej jesieni to idealny moment na ściółkowanie przed nadejściem mrozów. Ściółka pomaga ochronić korzenie roślin przed zimnymi temperaturami oraz zapobiega nadmiernej utracie wilgoci w glebie w trakcie zimy. Jesienne ściółkowanie korą sprawdza się szczególnie w przypadku bylin, krzewów i drzew, których korzenie są wrażliwe na przemarznięcie. Ściółkowanie jesienią to jedna z najpopularniejszych aktywności, jakie warto podjąć, przygotowując ogród na zimę.


    Wiosną (kwiecień-maj)


    Ściółkowanie na początku sezonu wegetacyjnego zapobiega wzrostowi chwastów, chroni wilgotność gleby i pomaga utrzymać stałą temperaturę gleby. Wiosenne ściółkowanie warto przeprowadzić zaraz po ustaniu przymrozków - w tym czasie w glebie znajduje się jeszcze odpowiednia ilość wody, a chwasty nie zdążyły urosnąć.


    Po nasadzeniach


    Po posadzeniu nowych roślin i podlaniu ich dobrze jest od razu ściółkować glebę, aby zachować wilgoć i wspomóc młode rośliny w procesie ukorzeniania się.


    W trakcie suchego lata


    Jeśli lato jest wyjątkowo suche, można ściółkować zaraz po podlaniu roślin, aby zatrzymać wilgoć w glebie i zapobiec jej szybkiemu odparowywaniu.

    Kora sosnowa sortowana 80 l BIO 10-20

    Jakie efekty można osiągnąć dzięki jesiennemu ściółkowaniu korą?


    Z jesiennego ściółkowania korą można czerpać wiele korzyści. Ściółkowanie pomaga roślinom przetrwać zimę i przygotowuje glebę do kolejnego sezonu wegetacyjnego. Oto najważniejsze zalety ściółkowania korą jesienią:


    Ochrona przed mrozem


    Kora działa jak naturalna izolacja, chroniąc korzenie roślin przed niskimi temperaturami. Zapobiega zbytniemu nagrzewaniu się i zamarzaniu gleby w ciągu dnia i nocy, co mogłoby prowadzić do uszkodzenia korzeni. Ochrona przed mrozem jest szczególnie ważna w przypadku roślin wieloletnich i młodych - te bowiem mogą być wrażliwe na zimowe przymrozki.


    Zatrzymywanie wilgoci


    Kora pomaga utrzymać wilgotność gleby, co jest szczególnie ważne w okresach, gdy opady są mniejsze. Gleba pod warstwą kory nie wysycha tak szybko, dzięki czemu rośliny mają stały dostęp do odpowiedniej ilości wilgoci, nawet jeśli zimą nie pada zbyt często. Ogrodów, w których wykorzystuje się ściółkowanie, nie trzeba tak często podlewać. 


    Ograniczenie wzrostu chwastów


    Jesienią wiele chwastów wciąż ma możliwość, aby się rozwijać. Kora tworzy barierę, która utrudnia ich kiełkowanie i wzrost, dzięki czemu nie będą one konkurować z innymi roślinami o składniki odżywcze i wodę. To zaprocentuje wiosną - ogród będzie piękny, uporządkowany i zadbany.


    Poprawa struktury gleby


    Kora, stopniowo rozkładając się przez zimę, wzbogaca glebę w materię organiczną, poprawiając jej strukturę, przepuszczalność i zdolność do magazynowania wody oraz składników odżywczych. W procesie rozkładu kory wytwarza się bowiem próchnica. Gdy znajduje się ona w glebie, rośliny znacznie lepiej przyswajają składniki z nawozów. Im więcej próchnicy w ziemi, tym gleba lepiej magazynuje wodę, a ponadto jest lepszym środowiskiem dla dżdżownic, które mają swój wpływ na użyźnianie i spulchnianie ziemi.


    Estetyka ogrodu


    Kora ma walor dekoracyjny. Sprawia, że rabaty i grządki nabierają estetycznego, uporządkowanego wyglądu, który utrzymuje się przez całą zimę. Kora staje się eleganckim tłem dla roślin, a dodatkowo można ją łączyć z innymi materiałami organicznymi, takimi jak szyszki czy zrębki, aby jeszcze lepiej dopasować estetykę ogrodu do swoich preferencji.


    Ochrona przed erozją gleby


    W okresach deszczowych lub podczas wiosennych roztopów kora pomaga ograniczyć wypłukiwanie gleby i cennych składników, chroniąc jej powierzchnię przed erozją.


    Regulowanie odczynu gleby


    Jesienne ściółkowanie korą może wpływać również na regulację odczynu gleby. Kora iglasta ma lekko kwaśny odczyn, a zatem jej rozkład powoduje uwalnianie związków organicznych, które mogą obniżać poziom pH gleby, czyniąc ją bardziej kwaśną. Ściółkowanie taką korą jest szczególnie korzystne dla roślin kwasolubnych, takich jak rododendrony, borówki, wrzosy czy azalie. Umożliwia to regulowanie odczynu gleby w naturalny sposób, bez konieczności używania nawozów.


    Jakiej kory używać do jesiennego ściółkowania?


    Duże znaczenie ma również wybór odpowiedniej kory do jesiennego ściółkowania. Do najpopularniejszych rodzajów należą:


    Kora sosnowa


    Jest najchętniej wybierana do ściółkowania w ogrodach. Jej odczyn jest lekko kwaśny, co sprawia, że odpowiednio nadaje się do roślin preferujących kwaśne podłoże. Dobrze zatrzymuje wilgoć, jest trwała i skutecznie chroni przed mrozem.


    Kora świerkowa


    Właściwości kory świerkowej są nieco zbliżone do właściwości kory sosnowej, ale jest ona nieco mniej popularna. Również ma lekko kwaśny odczyn, dobrze zatrzymuje wilgoć i chroni rośliny przed mrozem. Rozkłada się jednak odrobinę szybciej niż kora sosnowa.


    Kora dębowa lub bukowa


    Dębowa lub bukowa kora rozkłada się wolno, stopniowo dostarczając glebie składników odżywczych. Może być wykorzystywana do ściółkowania roślin ozdobnych, takich jak róże, które preferują neutralny odczyn gleby. Kory liściaste mają bowiem mniej kwaśny odczyn niż te iglaste. 


    Czy lepiej zdecydować się na jesienne ściółkowanie korą iglastą, czy liściastą? Ta pierwsza jest zdecydowanie popularniejsza, co wynika z jej szerokiej dostępności oraz faktu, że jest bardziej dekoracyjna. Wolniej się rozkłada i mniej chłonie wodę, dlatego jest częściej wykorzystywana do zabezpieczania roślin przed mrozem. Kora liściasta rozkłada się wolniej, co znaczy, że szybciej jest w stanie wzbogacić glebę w materię organiczną, ale przez to wymaga częstego uzupełniania. Dlatego do jesiennego ściółkowania, które ma ochronić rośliny i ich korzenie przed mrozem, lepiej wybrać korę iglastą.

    Zrębki dekoracyjne brązowe 50 l Sobex

    Jak wykonywać jesienne ściółkowanie korą?


    Odpowiedzieliśmy już na pytanie, co to jest jesienne ściółkowanie i dlaczego warto je wykonywać. Teraz przyszedł czas na to, jak wykorzystać tę wiedzę w praktyce. Radzimy, jak wykonywać jesienne ściółkowanie korą w kilku krokach:


    Przygotowanie terenu


    Przed wysypaniem kory należy usunąć z gleby wszystkie chwasty, resztki roślin, kamienie i inne zanieczyszczenia. Jeśli pozostaną jakieś chwasty, będą się rozprzestrzeniać nawet pod warstwą kory. Następnie należy podlać rośliny - dzięki temu będą one miały dostęp do wody przez zimę. Ściółka z kory pomoże zatrzymać tę wilgoć w glebie. Jeśli gleba jest zbita, warto ją również delikatnie spulchnić, aby poprawić przepuszczalność wody i powietrza. Można to zrobić za pomocą motyki lub wideł ogrodowych.


    Wybór odpowiedniej kory


    Przyszedł czas na wybranie odpowiedniej kory. Poza decyzją o tym, czy postawić na korę iglastą, czy liściastą, koniecznością będzie również wybranie odpowiedniej grubości kory - ta drobniejsza sprawdzi się przy delikatnych roślinach, grubsza będzie lepsza w przypadku większych krzewów i drzew.


    Nakładanie kory


    Teraz nadszedł czas na nakładanie kory. Jak grubą warstwę ułożyć? Grubość ściółki warto dostosować do rodzaju roślin i ich wielkości. Grubość warstwy chroniącej przed zimą powinna wynosić między 5 a 8 cm. Warstwa musi być na tyle gruba, aby chronić glebę przed mrozem i utratą wilgoci, ale jednocześnie nie powinna blokować dostępu powietrza do gleby. Zawsze można też uzupełnić ściółkę, gdy zajdzie taka potrzeba. Ściółkę należy układać w taki sposób, aby nie przylegała bezpośrednio do łodyg roślin, pni drzew ani krzewów. Warto pozostawić niewielki odstęp (ok. 5-10 cm), aby zapobiec gniciu pnia i zapewnić lepszą wentylację.


    Najczęstsze błędy przy ściółkowaniu korą


    Do często popełnianych błędów podczas ściółkowania korą można zaliczyć:

    • za cienką warstwę kory - jeśli warstwa jest zbyt cienka, nie zagwarantuje wystarczającej ochrony przed mrozem i nie zapobiegnie wzrostowi chwastów;
    • bezpośredni kontakt kory z pniem - kora, która dotyka pnia lub łodyg, może powodować ich gnicie i przyczyniać się do powstawania chorób grzybiczych;
    • zbyt późne ściółkowanie - ważne jest, aby ściółkowanie wykonać na czas, zanim nastąpią pierwsze silne mrozy, aby gleba jak najszybciej była odpowiednio zabezpieczona.

    Czym jeszcze można ściółkować?


    Kora nie jest jedynym materiałem organicznym, który można wykorzystać do jesiennego ściółkowania. Dużą popularnością cieszy się również ściółkowanie kompostem, choć nie jest to jego najczęstsze zastosowanie. Do ściółkowania doskonale sprawdzają się także estetyczne zrębki drzewne, trociny, a nawet materiały nieorganiczne, takie jak agrowłóknina. Najważniejsze to wybrać taki rodzaj ściółki, który będzie najlepszy do danego ogrodu.


    Jesienne ściółkowanie korą powinno zainteresować wszystkich ogrodników, którzy chcą jak najlepiej zadbać o swoje rośliny w nadchodzących, mroźnych miesiącach.