Jak założyć staw w ogrodzie?
2023-03-24

Budowa stawu w ogrodzie pozwala stworzyć wyjątkową przestrzeń do wypoczynku, a nawet hodowli ryb. Wymaga jednak całkowitego przeprojektowania przestrzeni przed domem i sporego nakładu prac. Jak zrobić staw i przy tym nie zwariować? Podpowiadamy.
Budowa stawu wodnego i jego urządzenie to trudny, pracochłonny proces. Można jednak zyskać znakomite miejsce do wypoczynku w upalne dni. Staw zmieni też wygląd ogrodu i pozwoli lepiej zagospodarować pustą przestrzeń. W naszym poradniku przedstawiamy proces budowy stawu wodnego krok po kroku. Dowiesz się z niego, czy będą potrzebne dodatkowe pozwolenia i jak go zlokalizować.
Własny staw w ogrodzie - dlaczego warto go mieć?
Człowiek lubi spędzać czas w otoczeniu natury. Trawnik i drzewa to nie wszystko. Wielu właścicieli dużych działek zakłada staw i strumyk w ogrodzie. Taka przestrzeń może być naprawdę przyjemnym miejscem, jeśli urządzisz ją w odpowiedni sposób. No i oczywiście, jeśli wytrzymasz uciążliwe prace budowlane.
Mały staw w ogrodzie to znakomity pomysł na jego upiększenie i podkreślenie oryginalnego charakteru. Odpowiednio skomponowany z roślinnością, ukształtowaniem terenu i zabudową, stanie się świetną dekoracją. Będzie też ciekawym miejscem do wypoczynku zwłaszcza w czasie upalnych dni. Wilgotność powietrza w obrębie zbiornika wodnego zawsze jest większa. W związku z tym wypoczynek w cieniu drzew nieopodal stawu to znakomity pomysł na leniwe upalne dni.
Czym różni się oczko wodne od stawu naturalnego?

Bardzo wiele osób zbierających wodę deszczową do podlewania, tworzy oczko wodne. Staw w ogrodzie to jednak budowla o nieco innym charakterze i przeznaczeniu. Jakie są różnice pomiędzy nimi?
Najważniejszą różnicą jest rozmiar zbiorników. Oczko wodne to obiekt o stosunkowo niewielkiej powierzchni. Ma głównie charakter dekoracyjny, rzadziej hodowlany. Staw w ogrodzie jest zbiornikiem nieco większym. Poza gromadzeniem wody i dekoracją często wykorzystywany jest do uprawy roślin wodnych, a nawet hodowli ryb.
Czy trzeba mieć pozwolenie na budowę stawu w swoim ogrodzie?
Jak wskazuje nazwa, budowa stawu wodnego ma charakter prac budowlanych. Przeprowadza się zaawansowane prace ziemne i kształtuje teren. Dlatego stawu w ogrodzie nie można wybudować samowolnie. Jakie procedury Cię czekają?
Zakres formalności zależy od tego, jaką powierzchnię będzie miał twój staw. Wartością graniczną jest tutaj 30m². Stawy większe wymagają uzyskania zgody na budowę. Dlatego musisz przygotować projekt, ocenić miejscowe plany zagospodarowania, a także pozyskać odpowiednie mapy. Po złożeniu wniosku musisz czekać na odpowiedź z urzędu.
Zbiorniki mniejszej lub równe 30m² wymagają mniejszej ilości procedur. Tutaj potrzebne będzie jedynie zgłoszenie prac do odpowiedniej jednostki administracji samorządowej. Staw kąpielowy w ogrodzie możesz zacząć budować już po 21 dniach od złożenia wniosku, jeśli w tym czasie nie otrzymasz odmowy z urzędu.
To nie wszystkie formalności, jakie musisz załatwić, zanim legalnie stworzysz staw w ogrodzie. Budowa zbiornika wodnego wymaga też zgody wodnoprawnej lub poinformowania o tym systemu informacyjnego gospodarowania wodami. Jeśli staw nie jest większy, niż 500m² i głębokość nie przekracza 2 metrów, wystarczy uproszczona procedura, czyli zgłoszenie. Jeżeli chcesz wybudować większy staw, musisz uzyskać pozwolenie wodnoprawne.
Budowa stawu w ogrodzie - krok po kroku
Zanim zgłosisz chęć budowy stawu w ogrodzie, dokładnie przemyśl decyzję. Nie chcemy Cię od niej odwieść, a przedstawić ważne kroki oraz zakres niezbędnych prac.
Lokalizacja zbiornika wodnego

Jak zrobić staw w ogrodzie? Zacznij od projektu. Staw powinien być zlokalizowany w miejscu zapewniającym optymalne wykorzystanie słońca. Promienie powinny padać na niego przez 4 do 8 godzin dziennie. To zapewni odpowiednie warunki bytowe dla mikroorganizmów, roślin, a także ryb.
Staw naturalny w ogrodzie może stanąć zarówno blisko budynków, jak i na uboczu posesji. Wszystko zależy od tego, jaki masz pomysł na jego aranżację. Zbiorniki ulokowane w pobliżu domu najczęściej mają charakter dekoracyjny. Łatwiej do nich doprowadzić instalacje, podłączyć pompy do wody, filtry lub oświetlenie. Stawy zlokalizowane dalej od budynków bywają traktowane jako obiekty hodowlane. Jednak wypoczynek z dala od drogi i zabudowań może być jeszcze bardziej komfortowy.
Przygotowanie podłoża i niecki - staw naturalny bez folii
Wykopanie niecki dla stawu to najtrudniejszy i najbardziej wymagający etap prac. Zmienia się forma ogrodu w obrębie stawu, ale także jego otoczenie. Jak wykopać staw w ogrodzie? Tu nie wystarczą łopaty ogrodnicze. Potrzebne będą ciężkie maszyny budowlane w postaci koparek, spychaczy i ładowarek. Musisz też znaleźć miejsce na ziemię wydobytą z gruntu. Brzegi trzeba uformować z łagodnym spadem. W podłożu przygotowuje się rowy na około 0,5 metra prowadzone przez całą długość. To naturalne schronienie dla ryb.
Wiele wątpliwości wzbudza wykończenie niecki stawu w ogrodzie. Fachowe rady na branżowych portalach sugerują folie do oczek wodnych, które mają zapobiegać wysychaniu. Nie jest to jednak uznawane za ekologiczne, dlatego warto poszukać innego rozwiązania. W naturalnych stawach stosuje się polepę z tłustej gliny. Można wykorzystać naturalne podłoże, a jeśli nie ma odpowiednich parametrów, zamówić odpowiedni materiał. Po nałożeniu glinę pozostawia się do wyschnięcia na słońcu, co pewien czas spryskując ją wodą. W ten sposób dno staje się twarde i szczelne.
Wykończenie brzegów w stawie ogrodowym
Pomysł na staw w ogrodzie musi obejmować także wykończenie jego brzegów. Najczęściej wzmacnia się je za pomocą płyt ażurowych lub betonowych. Można układać płyty kamienne lub cegły. Całość umieszcza się na podłożu z suchego betonu, a następnie zasypuje piaskiem lub ziemią. Ważne jest, żeby materiały wykończeniowe wystawały kilkadziesiąt centymetrów ponad lustro wody. To pozwoli zapobiec podmakaniu gruntu wokół zbiornika.
Staw w ogrodzie - bądź bliżej natury

Założeniem stawu wodnego w ogrodzie jest stworzenie naturalnego miejsca wypoczynku. Warto zatem zadbać o to, żeby panowały w nim dobre warunki do życia do roślin i zwierząt wodnych. Przy okazji musisz tak zaplanować urządzenie stawu, żebyś nie spędzał każdej wolnej chwili przy jego pielęgnacji.
Rośliny i glony w przydomowym stawie
Rośliny wodne stanowią naturalny filtr zanieczyszczeń. Pobierają składniki odżywcze z wody i tym samym ograniczają możliwości rozwoju glonów. Ponadto trzciny o pustych łodygach zapewniają lepsze napowietrzenie wody. Jeśli nie planujesz hodowli ryb w zbiorniku, rośliny zajmujące powierzchnię około 60% stawu wystarczą do filtrowania wody. Nie wybieraj przypadkowych roślin ogrodowych do obsadzenia stawu, tylko gatunki tworzące szuwary, lilie i podwodne moczarki.
Ryby w stawie ogrodowym - jakie wybrać?
Staw rybny w ogrodzie to sposób na dekorację i możliwość rozszerzenia jego funkcjonalności o hodowlę. W tym wypadku musisz jednak przygotować dodatkowe pompy przepływowe do filtrowania wody. To one będą odpowiedzialne także za napowietrzenie wody.
Do stawu na początek warto wybrać gatunki łatwe w hodowli, które dobrze aklimatyzują się w naszych warunkach. Jeśli zależy Ci tylko na dekoracyjnym charakterze, wybierz karasie lub różanki. Z kolei w stawach hodowlanych mogą zagościć karpie, liny, a nawet bardziej egzotyczne ryby.
Staw dekoracyjny czy funkcjonalny?

Zanim zdecydujesz się wpuścić na teren działki koparki i inne maszyny, zastanów się, jaką funkcję ma pełnić staw w ogrodzie. Będzie to determinowało dobór powierzchni, głębokości, lokalizacji, a wreszcie także koszt całej inwestycji.
Najczęściej z założenia staw ma mieć tylko charakter dekoracyjny. Tu wystarczy niewielki płytki zbiornik porośnięty wokół roślinami dekoracyjnymi. Świetnie będzie się prezentowała nicka w naturalnych nierównościach terenu. Możesz też zdecydować się na wpuszczenie małych rybek, które podkreślą naturalny charakter stawu. Jeśli zamontujesz filtry, taki staw stanie się praktycznie bezobsługowy.
Jeśli Twój pomysł na wykorzystanie zbiornika w ogrodzie obejmuje hodowlę ryb lub nawet wodne aktywności, potrzebny Ci będzie staw funkcjonalny. Tu przede wszystkim musisz mieć więcej wolnej przestrzeni, ponieważ racjonalna powierzchnia takiego zbiornika to około 100m². Trudniej będzie tu znaleźć wygodne miejsce do wypoczynku i przestrzeń dla roślin dekoracyjnych. Z drugiej strony hodowla będzie wymagała sporo uwagi i wiedzy. W związku z tym, zanim kupisz wędki na ryby, dobrze przemyśl tę decyzję.
Staw do kąpieli w ogrodzie - czy to dobry pomysł?
Wielu inwestorów zastanawia się, jak zbudować staw kąpielowy w ogrodzie. Pytanie jednak powinno brzmieć, czy to dobry pomysł. Przy odpowiednio zastosowanych filtrach, przygotowaniu podłoża i zejścia do wody, można uzyskać w miarę komfortowe miejsce do kąpieli. Niestety taki staw nie może już być zasiedlony przez niektóre zwierzęta wodne i ryby. Może być też problem ze zlokalizowaniem go blisko domu. Dlatego zastanów się, czy nie lepiej i taniej wyjdzie zakup dużego basenu rozporowego, a nawet wkopanie go do ziemi.
Ile kosztuje zrobienie stawu we własnym ogrodzie?
Wiele czynników składa się na to, ile kosztuje wykopanie stawu w ogrodzie. Sporo zależy od powierzchni zbiornika. Przy małych stawach i głębokościach nie większych niż 2m koszt metra kwadratowego lustra wody to około 2000 złotych. Wraz ze wzrostem powierzchni stawu spada koszt m², ponieważ tańsze będą prace ziemne. Jeśli jednak będziesz chciał podnieść standard stawu z naturalnego na intensywny lub hodowlany, koszty wzrosną. Przy wycenie musisz wziąć pod uwagę także zakup roślin, ryb i dekoracji, takich jak figurki ogrodowe, a także urządzenie miejsca do plażowania.
Staw w ogrodzie to kosztowna inwestycja, której koszty trudno będzie zbić poniżej 100 tysięcy złotych. Jednak jest to jednorazowy wydatek, a dobrze zaprojektowany obiekt będzie niemalże samowystarczalny. Staw może być wyjątkową dekoracją, a także poszerzy strefę wypoczynku przed domem.