Tabliczki informacyjne i znaki awaryjne, które warto znać

Oznakowanie BHP znacząco wpływa na bezpieczeństwo korzystania z budynków użyteczności publicznych czy lokali użytkowych. Dzięki nim łatwiej rozeznać się w otoczeniu i w razie konieczności – podjąć odpowiednią decyzję, która przyspieszy różnego rodzaju działania. Jakie znaki zakazu czy informacyjne warto znać? Poznaj te najważniejsze.

Co to są znaki bezpieczeństwa i kiedy należy je stosować?

Znaki BHP to różnego rodzaju oznaczenia, które ułatwiają funkcjonowanie w przestrzeni publicznej, różnego rodzaju budynkach czy lokalach. Zwiększają one bezpieczeństwo korzystania z przestrzeni i urządzeń wszystkim, w tym personelowi i klientom. Dodatkowo ułatwiają poruszanie się w terenie czy budynku, informują o różnego rodzaju nakazach czy zakazach, oraz – w sytuacjach awaryjnych – pozwalają szybko podjąć stosowne decyzje i przyspieszyć procedury, na przykład opuszczenie budynku podczas pożaru czy odnalezienie telefonu alarmowego.

Według definicji znak bezpieczeństwa to znak utworzony przez kombinację kształtu geometrycznego, stosownej barwy symbolu graficznego lub obrazkowego (piktogramu) albo tekstu, który przekazuje określoną informację związaną z bezpieczeństwem lub jego zagrożeniem.

Gdzie powinny być umieszczane znaki bezpieczeństwa? Wszędzie tam, gdzie występujące zagrożenie nie mogłoby być zlikwidowane poprzez zastosowanie środków ochrony zbiorowej lub innych środków stosowanych w organizacji pracy. Liczba oraz konkretne umiejscowienie znaków BHP powinna być uzależniona od wielkości terenu, na którym są stosowane, a także od rodzajów występujących zagrożeń oraz ich poziomu.

Warto wiedzieć, że o konieczności oznakowania budynków i obiektów budowlanych za pomocą znaków BHP decyduje Kodeks Pracy oraz Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, zgodnie z którym miejsca, w których występują zagrożenia dla pracowników, powinny być oznakowane widocznymi barwami i/lub znakami bezpieczeństwa, zgodnie z Polskimi Normami.

Wskazówka:
Jesteś pracodawcą? Twoim obowiązkiem jest zapewnić pracownikom rzetelne i wyczerpujące informacje dotyczące stosowania znaków, a także ich barw i sygnałów bezpieczeństwa.

Jakie są znaki BHP? Rodzaje i charakterystyka

Wśród oznaczeń BHP, które powinny być widoczne w użytkowanej przez personel czy klientów przestrzeni, znaleźć można zarówno znaki ostrzegawcze czy alarmowe, ale też takie, których zadaniem jest oznakowanie pomieszczeń. Sprawdźmy, czym charakteryzują się poszczególne typy i w jakich miejscach powinno się je eksponować.

Znaki ewakuacyjne i pierwszej pomocy

Znaki ewakuacyjne i pierwszej pomocy informują o wyjściach ewakuacyjnych, przebiegu drogi ewakuacyjnej, a także lokalizują urządzenia ratownicze i sprzęt pierwszej pomocy. Mają kwadratowy lub prostokątny kształt oraz biały piktogram na zielonym tle (zielona część powinna pokrywać przynajmniej 50% znaku).

Znaku zakazu i nakazu

Znaki zakazu to oznaczenia BHP, których rolą jest zakazać zachowań, które mogłyby wywołać zagrożenie. Mają okrągły kształt i składają się z czarnego piktogramu na białym tle z czerwonym obramowaniem i ukośnym pasem. Czerwona część oznaczenia powinna pokrywać przynajmniej 35% powierzchni znaku. Przykładem tego typu znaku jest, chociażby zakaz palenia czy zakaz używania ognia. Znaki nakazu z kolei mają funkcję odwrotną – ich zadaniem jest określić szczególne zachowanie, jakie jest niezbędne dla zapewnienia bezpieczeństwa w danym miejscu. Ich Cechy charakterystyczne to okrągły kształt oraz biały piktogram na niebieskim tle (część w kolorze niebieskim powinna pokrywać co najmniej 50% powierzchni znaku). Przykładem tego typu oznaczenia jest nakaz noszenia kasku czy używania rękawic ochronnych.

Znaki ostrzegawcze BHP

Znaki ostrzegawcze, jak sama nazwa wskazuje, ostrzegają przed konkretnym zagrożeniem lub niebezpieczeństwem, jakie może wystąpić w danym miejscu. Jak wyglądają? Mają trójkątny kształt oraz czarny piktogram umieszczony na żółtym tle z czarnym obramowaniem. Część w kolorze żółtym powinna – zgodnie z prawem – pokrywać co najmniej 50% powierzchni znaku. Przykładem tego typu znaków BHP może być oznaczenie "Uwaga Niebezpieczeństwo" 24 x 33.

Wskazówka:
Przy okazji kupowania znaków ostrzegawczych BHP nie zapomnij upewnić się, że na wyposażeniu Twojego samochodu znajduje się trójkąt ostrzegawczy plastikowy w etui bądź osadzony w specjalnych zaczepach po wewnętrznej stronie klapy. Jeśli nie, natychmiast go kup – jego posiadanie jest obowiązkiem każdego kierowcy!

Znaki informacyjne

Znaki informacyjne to szerokie spektrum różnego rodzaju oznaczeń BHP, które podają inne informacje niż znaki zakazu czy nakazu, na przykład związane z usytuowaniem najważniejszych elementów systemu przeciwpożarowego czy umiejscowieniem prysznica bezpieczeństwa. Znaki informacyjne mają kształt kwadratowy, posiadają białą obwódkę i zielone tło, na który umieszczony jest biały piktogram.

Znaki przeciwpożarowe

Znaki przeciwpożarowe, nazywane znakami ppoż., służą do oznaczenia sprzętu, a także kierunku jego rozmieszczenia oraz wskazują czynności zabronione i ostrzegają przed niebezpieczeństwem. Na oznakowanie te, w większości kwadratowe i w kolorze czerwonym z białym bądź czarnym piktogramem, składają się nie tylko typowe oznaczenia przeciwpożarowe (na przykład informujące o miejscu ulokowania hydrantu), ale też znaki zakazu czy nakazu (tu przykładem może być oznaczenie "Drzwi przeciwpożarowe. Zamykać! Kierunek drogi ewakuacyjnej w prawo" 15 x 22,2).

Oznakowania pomieszczeń

Rodzajem znaków BHP są także użytkowe oznaczenia na drzwi, dzięki którym łatwiej odnaleźć się w budynku – zwłaszcza osobom z zewnątrz. To nie tylko kwestia komfortu interesantów, ale przede wszystkim ich bezpieczeństwa. Wśród tego typu znaków wyróżnić można nie tylko te biurowe czy do zastosowania w szkole, ale też pozwalające lepiej odnaleźć się na przykład na dworcach kolejowych. Użytkowe oznakowania pomieszczeń mają kształt kwadratu, białe tło i niebieski piktogram, niekiedy (w przypadku znaków zakazu na drzwi) przekreślony czerwonym pasem.

Stosowanie tabliczek awaryjnych – jak robić to poprawnie?

Samo zastosowanie znaków bezpieczeństwa (ostrzegawczych, nakazu, zakazu), to jeszcze nie wszystko. Oznakowanie to musi być właściwie umieszczone, żeby spełniało swoją funkcję. Co warto wiedzieć? Przede wszystkim znaki powinny być umieszczane na wysokości wzroku – po to, by zwyczajnie były dostrzegalne. Powinny znaleźć się w miejscu lub w najbliższym otoczeniu określonego zagrożenia oraz przy wejściu na teren, w którym zagrożenie występuje (w przypadku zagrożenia ogólnego).

Co więcej, miejsca usytuowania znaków BHP powinny być dobrze oświetlone, a także łatwo dostępne. Jeśli muszą zostać zamontowane w miejscu, w którym trudno mówić o dostatecznym poziomie oświetlenia dziennego, niezbędne jest ich doświetlenie za pomocą światła sztucznego. Dobrym pomysłem jest zastosowanie znaków wykonanych z materiału fotoluminescencyjnego (czyli takiego, który emituje zgromadzone wcześniej światło).

Niezależnie od typu oznakowania, warto stosować te ze sprawdzonego źródła, zgodne z normami prawnymi. Nawet akcesoria do drzwi o funkcji informacyjnej powinny być solidnie zamocowane – tak, by nie spadały np. w trakcie zamykania drzwi.

Uwaga:
Znaki BHP powinny być usunięte, jeśli zagrożenie, którego dotyczyły, zostało wyeliminowane bądź jeśli zmienił się rozkład czy funkcja pomieszczeń.

Znaki BHP – z opisem czy bez opisu?

Oprócz znaków BHP bez opisu, spełniających wymagania normy PN-EN ISO 7010, czyli czytelnych dla każdego, zaprojektowanych intuicyjnie i niebudzących raczej żadnych wątpliwości, zastosować można także znaki BHP z opisem. Doprecyzowują one znaczenie danego znaku za pomocą krótkiej informacji słownej (jak na przykład „uwaga, niebezpieczeństwo”, „drzwi pożarowe – zamykać” czy „zachowaj ciszę”). Ich stosowanie nie jest obligatoryjne, ale może ułatwić rozeznanie się w informacjach, nakazach i zakazach.

Jeśli chodzi o artykuły BHP, w które powinieneś się zaopatrzyć w celu maksymalnej ochrony użytkowników danego terenu czy budynku, oznaczenia ostrzegawcze czy tabliczki informacyjne będą jednymi z najważniejszych. Gdzie ich szukać? Nie musisz zamawiać tego typu znaków w specjalistycznych sklepach – znajdziesz je w sklepie Bricomarche.pl w rozsądnej cenie.