Jak skutecznie ochronić swój dom przed burzą?
2023-06-19

Wyładowania atmosferyczne mogą doprowadzić do uszkodzenia instalacji elektrycznej i sprzętów domowych. Pioruny są też niebezpieczne dla zdrowia i życia domowników. Jak zabezpieczyć swój dom przed burzą i piorunami?
Wyładowania elektryczne w atmosferze od zawsze inspirują ludzi i jednocześnie budzą strach. Pomimo rozwoju technologicznego nadal stanowią zagrożenia dla ludzi. Istnieje kilka sposobów na to, żeby skutecznie ochronić się przed uderzeniem pioruna. Podajemy kilka z nich i przypominamy, dlaczego pioruny są tak groźne.
Czym jest piorun i dlaczego może być groźny?
Pioruny od zawsze wywierały ogromny wpływ na postrzeganie świata przez człowieka. Uderzały w najwyższe drzewa i budynki, niszcząc je w mgnieniu oka. Obecnie nadal można usłyszeć o wyładowaniach, które uszkadzają instalacje elektryczne w domach, a nawet samą konstrukcję budynku. Stanowią też poważne zagrożenia dla ludzi.
Badania naukowe przeprowadzane podczas wyładowań atmosferycznych pozwoliły nam zrozumieć, z czym mamy do czynienia. Piorun to wyładowanie antystatyczne, które występuje naturalnie. Wewnątrz chmur burzowych znajduje się wiele drobinek lodu i wody. Poruszane przez wiatr ścierają się o siebie, wytwarzając ładunek elektryczny. Energia gromadzi się w dolnej części chmur i co pewien czas dochodzi do jej wyładowania. Wówczas widoczne są błyskawice wewnątrz chmur burzowych lub pioruny uderzające w ziemię.
Piorun jest zatem wyładowaniem elektrycznym o ogromnej mocy. Pojedyncza błyskawica może mieć ładunek nawet do 100 milionów V. Wytwarza się przy tym temperatura dochodząca nawet do 30 tysięcy stopni Celsjusza. Zagrożeniem jest nie tylko spektakularny kanał główny pioruna, ale także kanały poboczne i materiały przewodzące energię, w które może trafić. Warto zaznaczyć, że wyładowanie trafia w najwyższy punkt na ziemi, jaki znajduje się w jego obrębie. Najczęściej jest to wysokie drzewo, ale także dach budynku lub człowiek stojący na pustkowiu.
Jak zabezpieczyć dom przed burzą?

Wyładowania atmosferyczne stanowią zagrożenie dla ludzi, sieci energetycznych i instalacji elektrycznych w domu. Nie jesteś jednak bezradny i istnieją sposoby na skuteczną ochronę przed burzą. Choć nie jesteś w stanie całkowicie wyeliminować zagrożenia, możesz zrobić wszystko, żeby to ryzyko ograniczyć. Poniżej przedstawiamy kilka sposobów na zabezpieczenie domu przed piorunami.
Pozamykaj wszystkie drzwi i okna
Zamknięcie drzwi i okien nie ograniczy ryzyka uderzenia pioruna w dom, ale ochroni przed skutkami wyładowania trafiającego w pobliżu. Można zostawić uchylone okna jako element wentylacji. Czego nie wolno robić w domu podczas burzy? Raczej nie podchodź do okien i staraj się trzymać w centralnej części budynku.
Odłącz i nie używaj urządzeń elektrycznych
Wyłączenie urządzeń elektrycznych to najskuteczniejszy sposób na to, żeby ochronić się przed burzą. Pewnie pamiętasz słowa babci lub rodziców, którzy kazali w czasie burzy wyłączyć światła i radio. W domu przed burzą najlepiej odłącz od gniazdek wszystkie urządzenia RTV i AGD. Postaraj się też nie używać suszarek do włosów, golarek czy depilatorów.
Odłącz zewnętrzne anteny
Pioruny nie zawsze wybierają najwyższe drzewa w okolicy. Powszechnie zdarza się, że wyładowanie trafia w anteny. Jeśli masz taką możliwość, odłącz anteny zewnętrzne od sieci, co ograniczy ewentualne straty.
Kup listwy antyprzepięciowe i zasilacze UPS
Czy piorun może uderzyć w człowieka w domu? Ryzyko jest niewielkie, ale zagrożenie wynika nie tylko z samego ładunku elektrycznego. Podczas uderzenia pioruna wszystkie przewodniki mogą nagle nagrzać się do wysokiej temperatury i powodować oparzenia skóry. Szczególnie dotyczy to słuchawek, mikrofonów czy kontrolerów do gier. Dlatego skuteczne zabezpieczenie instalacji przed piorunem mogą stanowić listwy przepięciowe. Tego rodzaju części sieci zapobiegną spaleniu urządzeń podłączonych do instalacji, a przez to także ograniczą zagrożenie dla domowników.
Automatyka kotła po burzy
Powszechnym problemem jest uszkodzenie sterowników kotłów w czasie burzy. Taka awaria wymaga wymiany całego sterownika, co wiąże się ze znacznymi kosztami. W tym wypadku ochrona przed piorunami polega na odłączeniu urządzenia od sieci. Warto wyłączyć też bezpieczniki i wyłączniki nadprądowe odpowiedzialne za zasilanie kotła.
Ubezpiecz dom

Ta metoda nie chroni przed burzą, ale daje poczucie bezpieczeństwa i ułatwi ruszenie z miejsca w przypadku dużych strat. Towarzystwa ubezpieczeniowe oferują polisy, które chronią przed skutkami burzy, czyli uderzeniem pioruna, podtopieniem ulewnym deszczem, a nawet pożarem czy uderzeniem konaru drzewa. Warto zdecydować się na takie ubezpieczenie, szczególnie jeśli masz w domu kosztowne elementy wyposażenia do inteligentnego domu lub drogie sprzęty elektroniczne.
Piorunochron i odgromnik - skuteczna ochrona przed wyładowaniami elektrycznymi

Niektóre budynki w większym stopniu niż inne są narażone na uderzenia pioruna. Co ochroni dom przed burzą? Dobrym sposobem jest piorunochron na dachu i stworzenie instalacji odgromowej. Taka instalacja nie gwarantuje, że piorun zawsze ominie Twój dom. Stanowi jednak najskuteczniejszą ochronę w domach prywatnych.
Zabezpieczenie odgromowe instalacji elektrycznej i całego budynku jest wymagane prawnie tylko w niektórych przypadkach. Dotyczy to budynków o następujących cechach:
- powierzchnia budynku przekracza 500 m2;
- wysokość budynku przekracza 15 m;
- obiekt wykonano z materiałów łatwopalnych (wówczas inne zasady nie mają znaczenia);
- budynek znajduje się w strefie szczególnie narażonej na występowanie burz (wzniesienia, pustkowia).
Instalacja odgromowa składa się ze zwodów, które układane są na dachu. Zadaniem tego elementu jest odebranie ładunku elektrycznego i niedopuszczenia do przeniesienia się napięcia na ściany lub sieć elektryczną. W wielu przypadkach można wykorzystać do tego blachę połaci dachowej. Piorunochron można też podłączyć do zbrojenia stropodachu.
Drugą częścią instalacji są przewody prowadzone po pionowych ścianach budynku. Mają one odprowadzić ładunek do kolejnej części, czyli uziemienia. Jako uziemienie można wykorzystać żelbetowe fundamenty lub metalowe konstrukcje. Muszą być jednak oddzielone izolacją od budynku i jednocześnie niezaizolowane od strony gruntu. W razie braku takich obiektów można wykorzystać rurociągi wodne lub uziomy sąsiednich budynków, które zlokalizowane są w odległości do 10 metrów.
Pomimo rozwoju technologicznego burze z piorunami nadal stanowią zagrożenie dla ludzi i budynków. Jest ono nieco mniejsze, niż jeszcze przed dziesiątkami lat, ale nadal burza może doprowadzić do poważnych strat finansowych. Jak skutecznie ochronić swój sprzęt przed burzą? Najlepszym sposobem jest nieużywanie go w tym okresie i odłączenie od sieci elektrycznej. Dobrym sposobem będzie też wyposażenie się w odpowiednie systemy zabezpieczeń.