Czym się różni groszek opałowy od węgla?

2024-09-18

Kiedy dni stają się coraz chłodniejsze, wielu właścicieli domów jednorodzinnych staje przed decyzją o tym, czym palić w piecu. Możliwości są różne - dużą popularnością cieszy się choćby brykiet drzewny, który jest ekologiczny, wydajny, a jego spalanie nie przyczynia się do zanieczyszczania powietrza. Swoich zwolenników mają także węgiel oraz groszek opałowy- dwa bardzo popularne materiały opałowe. I chociaż wydaje się, że groszek opałowy już od wielu lat ma wysoką pozycję wśród osób, które poszukują odpowiedniego paliwa do palenia w piecu, niektórym osobom nadal nie przychodzi łatwo zrozumienie, czym się różni groszek opałowy od węgla. Czy groszek opałowy stanowi odmianę tego tradycyjnego paliwa, czy może jest czymś zupełnie innym? I na czym polega jego ekologiczność? Na te i inne pytania na temat różnic i podobieństw między groszkiem opałowym a węglem odpowiadamy w tym artykule.

Czym jest węgiel?

Węgiel to naturalny surowiec, który powstaje z organicznych szczątków roślinnych pod wpływem ciśnienia, ciepła i czasu w procesie karbonizacji. Węgiel stanowi jedno z najczęściej stosowanych paliw kopalnych na świecie, wykorzystywane zarówno w gospodarstwach domowych, jak i w przemyśle energetycznym do produkcji ciepła i energii elektrycznej. Istnieje kilka rodzajów węgla, które różnią się między sobą zawartością węgla, wartością opałową oraz poziomem emitowanych zanieczyszczeń, takich jak siarka. Najważniejsze typy węgla opałowego to:

węgiel kamienny – to bardzo popularny materiał opałowy, który ma wysoką wartość energetyczną, dzięki czemu jest efektywnym paliwem. Wykorzystuje się go obecnie w domowych piecach oraz w elektrowniach;
węgiel brunatny – ma niższą wartość opałową niż węgiel kamienny i zawiera więcej wilgoci, co sprawia, że emituje więcej dymu. Jest tańszy od węgla kamiennego, ale mniej efektywny;
koks – uzyskiwany przez pirolizę węgla kamiennego w specjalnych piecach. To czyste paliwo jest wykorzystywane głównie w przemyśle hutniczym.

Zalety węgla

Węgiel jest wykorzystywany tak często jako materiał opałowy nie bez powodu, ma bowiem wiele zalet, które przyczyniają się do jego ogromnej popularności zarówno w przemyśle, jak i w gospodarstwach domowych. Oto najważniejsze z nich:

Wysoka kaloryczność

Wiele odmian węgla ma wysoką wartość opałową, co oznacza, że spalając się, wytwarzają dużą ilość ciepła. To sprawia, że węgiel jest efektywnym źródłem energii.

Relatywnie niski koszt

Węgiel jest jednym z najtańszych paliw kopalnych. W porównaniu do gazu ziemnego czy oleju opałowego, jego cena za jednostkę energii jest stosunkowo niska, dzięki czemu jest bardzo atrakcyjny pod względem ekonomicznym, zwłaszcza dla właścicieli gospodarstw domowych.

Długa historia wykorzystania

Węgiel jest wykorzystywany jako paliwo od wieków, co oznacza, że infrastruktura potrzebna do jego wydobycia, transportu i spalania jest dobrze rozwinięta. Elektrownie węglowe, kotły oraz inne technologie do spalania węgla są szeroko dostępne i sprawdzone.

Możliwość przechowywania

W przeciwieństwie do gazu ziemnego czy energii elektrycznej węgiel może być łatwo przechowywany na dłuższy czas. Można spokojnie zabezpieczyć się na całą zimę albo i dłużej, co ma duże znaczenie przede wszystkim w regionach, w których mogą występować problemy z regularnymi dostawami innych surowców energetycznych.

Wady węgla

Chociaż węgiel ma wiele zalet, należy pamiętać, że jest to paliwo kopalne o negatywnym wpływie na środowisko. Przede wszystkim spalanie węgla przyczynia się do wysokiej emisji CO2, czyli dwutlenku węgla, który ma bardzo negatywny wpływ na klimat i środowisko naturalne. Spalanie węgla emituje również do atmosfery inne zanieczyszczenia, takie jak tlenki siarki, azotu czy pyły zawieszone, które mogą przyczyniać się do powstawania różnych chorób u ludzi i zwierząt. Wszystko to sprawia, że stopniowo odchodzi się od wykorzystywania węgla na rzecz bardziej ekologicznych rozwiązań i wybierania czystszych, odnawialnych źródeł energii. W niektórych miastach palenie węglem jest zakazane przez prawo.

Czym jest groszek opałowy?

Najłatwiej wyjaśnić, czym jest groszek opałowy, odwołując się właśnie do węgla. Groszek opałowy jest bowiem rodzajem paliwa stałego produkowanym właśnie z węgla kamiennego lub brunatnego, który jest specjalnie przetwarzany, aby spełniać wymagania ekologiczne oraz zapewniać wysoką efektywność energetyczną. Jego nazwa pochodzi od słów „eko”, które wskazuje na przyjaźniejszy dla środowiska charakter w stosunku do tradycyjnych paliw węglowych, oraz „groszek”, które odnosi się do rozmiaru granulek (zwykle od 5 do 25 mm). Groszek opałowy cieszy się w Polsce dużą popularnością - używa się go głównie do ogrzewania domów jednorodzinnych. Groszek opałowy spala się w piecach z automatycznym podajnikiem.

Zalety groszku opałowego

Groszek opałowy ma wiele zalet, które sprawiają, że cieszy się on ogromną popularnością, zwłaszcza w domowych systemach grzewczych. Do najważniejszych zalet groszku opałowego należą:

Wysoka efektywność energetyczna

Groszek opałowy cechuje się wysoką kalorycznością, co oznacza, że spala się wydajnie, generując dużo ciepła z niewielkiej ilości paliwa. Dzięki temu jest świetnym, wydajnym rozwiązaniem do ogrzewania domów.

Niska emisja zanieczyszczeń

Groszek opałowy jest bardziej ekologiczny niż tradycyjny węgiel, głównie dlatego, że zawiera mniej siarki, popiołu i wilgoci. Spalanie groszku opałowego w nowoczesnych kotłach emitujących mało pyłów i dwutlenku siarki prowadzi do tego, że jego negatywny wpływ na środowisko jest znacznie mniejszy. Dlatego groszek opałowy jest wybierany przez osoby, dla których ważne jest zapobieganie zanieczyszczeniom powietrza, zmianom klimatycznym i powstawaniu smogu.

Automatyzacja spalania

Groszek opałowy spala się zazwyczaj w piecach z automatycznym podajnikiem, które znacząco zwiększają wygodę użytkowania. Automatyczne piece na groszek opałowy zostały zaprojektowane w taki sposób, aby same regulowały proces podawania paliwa oraz jego spalania, dzięki czemu nie ma potrzeby ręcznego uzupełniania opału i czyszczenia pieca.

Ekonomiczne rozwiązanie długoterminowe

Choć groszek opałowy może być droższy od zwykłego węgla, jego wysoka efektywność energetyczna oraz automatyzacja pieców przekładają się na oszczędności, jeśli chodzi o długoterminową eksploatację. Groszku zużywa się niewiele, a wytwarzane ciepło jest naprawdę duże, dzięki czemu w dłuższej perspektywie przekłada się to na oszczędności.

Możliwość magazynowania

Groszek opałowy jest paliwem, które łatwo można przechowywać. Dzięki małej granulacji i niskiej zawartości wilgoci jest on odporny na samozapłon i można go magazynować w suchych miejscach bez obaw o pogorszenie jakości paliwa. Dotyczy to zwłaszcza groszeku opałowego workowanego - wygodne worki można spokojnie przechowywać bez obawy o to, że paliwo namoknie.

Wady groszku opałowego

Najważniejszą wadą groszku jest zdecydowanie to, że zdecydowanie najlepiej sprawdza się on w nowoczesnych piecach z automatycznym podajnikiem. W związku z tym konieczny będzie zakup specjalnie przeznaczonego do spalania groszku opałowego urządzenia, które jest bardziej zaawansowane technologicznie, a co za tym idzie – droższe i bardziej skomplikowane w obsłudze. Starsze piece węglowe zwykle nie są przystosowane do spalania groszku. Co istotne, pomimo że groszek opałowy uważa się za bardziej ekologiczny od zwykłego węgla, to nie jest to w pełni ekologiczne rozwiązanie. W wielu miastach korzystanie z groszku opałowego jest tak samo zakazane, jak korzystanie z węgla.

Groszek opałowy a węgiel - różnice i podobieństwa

Opowiedzieliśmy już o groszku opałowym oraz węglu, przedstawiając zalety oraz wady obu paliw. Pozostało odpowiedzieć na pytanie, czym się różni groszek opałowy od węgla. Podobieństw jest kilka - zarówno groszek opałowy, jak i węgiel są paliwami opałowymi pochodzącymi z węgla kamiennego lub brunatnego. Oba wymagają spalania, aby można było uzyskać energię cieplną i oba mają stosunkowo wysoką kaloryczność. Jeśli chodzi o różnice między groszkiem opałowym a węglem, można ich wyróżnić znacznie więcej:

Kaloryczność:

groszek opałowy - ma bardziej stabilną i wysoką kaloryczność, która zazwyczaj utrzymuje na poziomie 24–28 MJ/kg. Groszek opałowy jest bardzo efektywnym paliwem, które spala się dłużej i generuje więcej ciepła niż węgiel;
węgiel - kaloryczność węgla zależy od jego rodzaju. Kaloryczność węgla kamiennego waha się od 17 do 29 MJ/kg, natomiast węgiel brunatny cechuje się niższą kalorycznością (zwykle poniżej 10 MJ/kg) i zawiera znacznie więcej wilgoci.

Czystość spalania:

groszek opałowy - charakteryzuje się niższą emisją zanieczyszczeń. Spala się czysto, wytwarzając mniej popiołu, sadzy i substancji smolistych w porównaniu do tradycyjnego węgla. Dzięki temu jest powszechnie uznawany za bardziej ekologiczne paliwo.
węgiel - spalając się, emituje więcej zanieczyszczeń, zwłaszcza jeśli nie jest poddany żadnym procesom oczyszczania. Przyczynia się do większego zanieczyszczenia powietrza niż groszek opałowy, co kończy się powstawaniem smogu i kwaśnych deszczy, a przebywanie w tak zanieczyszczonych miejscach może prowadzić do wielu chorób.

Rodzaj pieca:

groszek opałowy - tak jak wspominaliśmy wyżej, groszkiem opałowym pali się w nowoczesnych piecach z automatycznym podajnikiem, które regulują proces spalania i optymalizują zużycie paliwa. Tego rodzaju kotły są efektywniejsze, a ponadto nie trzeba przy nich pracować - same regulują spalanie węgla;
węgiel - zwykle spala się go w tradycyjnych piecach, które są mniej wydajne i bardziej uciążliwe, jeśli chodzi o użytkowanie, ponieważ wymagają częstego ręcznego podawania paliwa oraz czyszczenia pieca ze względu na większą ilość zanieczyszczeń emitowanych podczas spalania.

Wpływ na środowisko:

groszek opałowy - dzięki niższej zawartości siarki i innych zanieczyszczeń oraz czystszemu spalaniu, groszek opałowy ma mniejszy wpływ na środowisko w porównaniu do surowego węgla. Jest bardziej prawdopodobne, że będzie zgodny z coraz bardziej restrykcyjnymi normami emisji zanieczyszczeń;
węgiel - zanieczyszczenia emitowane podczas spalania węgla, zwłaszcza brunatnego, mają negatywny wpływ na środowisko. Spalanie węgla wiąże się z wysoką emisją dwutlenku węgla, tlenków siarki, sadzy i pyłów, które są bardzo szkodliwe dla klimatu.

Cena:

groszek opałowy - jest droższy od surowego węgla, głównie ze względu na proces przetwarzania, selekcji i oczyszczania. Cena zakupu groszku opałowego może być wyższa, ale rekompensuje to jego wyższa efektywność energetyczna;
węgiel - jest znacznie tańszy, jeśli chodzi o zakup, ale mniej efektywny, jeśli chodzi o eksploatację. W związku z tym całkowite koszta korzystania z węgla mogą okazać się wyższe.

Czy lepiej wybrać groszek opałowy, czy węgiel?

Biorąc pod uwagę wszystkie zalety oraz wady, a także to, czym się różni groszek opałowy od węgla, można byłoby stwierdzić, że groszek opałowy jest znacznie lepszym wyborem. Decyzja wcale nie jest jednak tak oczywista. Przestawienie się na palenie groszkiem opałowym wiąże się bowiem z koniecznością zakupu nowego pieca, co nie zawsze jest możliwe. Dlatego wiele osób nadal decyduje się na korzystanie ze zwykłego węgla. W trosce o stan i kondycję naszej planety, ale również zdrowie nasze i naszych bliskich warto jednak - jeśli to możliwe - przestawiać się na bardziej ekologiczne materiały opałowe. Mamy nadzieję, że po przeczytaniu tego artykułu to, czym się różni groszek opałowy od węgla, stanie się bardziej oczywiste, a decyzja o tym, czym palić, będzie znacznie łatwiejsza.