Wapnowanie ziemi w ogrodzie - na czym polega?

Wapnowanie ziemi w ogrodzie to popularny zabieg, którego głównym celem jest zmiana  kwaśnego odczynu gleby. Po co przeprowadzać ten proces i czy warto  zrobić to w swoim ogrodzie? Tego wszystkiego dowiesz się z poniższego artykułu.

Odczyn gleby w ogrodzie - dlaczego jest ważny?

Odczyn gleby, czyli tzw. pH, jest jednym z najistotniejszych czynników wpływających na wzrost i rozwój roślin. Jest to wskaźnik tak ważny, ponieważ to właśnie on decyduje o pobieraniu składników pokarmowych przez warzywa, owoce, drzewa czy kwiaty. Musisz wiedzieć, że zbyt wysokie pH sprawi, iż niektóre pierwiastki przejdą w formę niedostępną dla roślin. Są to m.in. żelazo, bor, fosfor czy mangan, bez których nie ma szans na ich szybki i zdrowy wzrost. Zakwaszenie, czyli zbyt niskie pH, także nie jest pożądane, gdyż gleby tracą strukturę gruzełkowatą (idealną z perspektywy nawodnienia i napowietrzenia), zaczynają pojawiać się grzyby pleśniowe, a zanikać bakterie glebowe, działające na korzyść roślin. Przy niskim pH także powstają związki nierozpuszczalne w wodzie, przez co niektóre składniki pokarmowe przestają być dla roślin dostępne.

Co daje wapnowanie gleby?

Jeśli chodzi o wapnowanie ogródka, to jest to proces, którego celem jest podwyższenie kwaśnego odczynu gleby. Brzmi to dla Ciebie niezrozumiale? Pozwól, że wytłumaczymy Ci, co dokładnie daje wapnowanie. Tak jak wspomnieliśmy, kwaśna lub bardzo kwaśna gleba odbiera roślinom możliwość odżywiania się, przez co nie rosną one zgodnie z oczekiwaniami, a ostatecznie całkowicie obumierają. Oczywiście nie dotyczy to 100% roślin, ale znacznej ich większości. Dzięki dodaniu nawozów z wapnem ziemia zyskuje mniej kwaśny odczyn, a rośliny mogą się swobodnie rozwijać. W Polsce przeważają gleby kwaśne i bardzo kwaśne, co wynika z kwestii geologicznych, dlatego też wapnowanie ogródka w wielu przypadkach okazuje się jedynym ratunkiem. Warto też wiedzieć, że proces ten nie jest wykonywany tylko w ziemi. Wapnowanie drzew owocowych, a dokładniej ich kory, także jest popularnym zabiegiem. W tym artykule zajmiemy się jednak glebą.

Kiedy wapnować glebę?

Wapnowanie gleby wykonuje się po zbiorach warzyw i owoców. Najczęściej więc przypada to na schyłek lata lub jesień. Jeśli jednak nie masz takiej możliwości, bo np. dopiero rozpoczynasz swoją przygodę z własnym kawałkiem ziemi, wapnowanie gleby wiosną też jest dozwolone. Istnieje natomiast jedna zasada, której warto się w tym przypadku trzymać. Pamiętaj, aby w tym okresie używać wolno działających nawozów sztucznych, które powoli będą odkwaszały glebę.

Jak często wapnować glebę i w jakich warunkach?

Wapnowanie należy przeprowadzać co 2-4 lata, w zależności od tego, czy gleba jest lekka czy ciężka. Wynika to z faktu, że wapń jest szybciej wymywany z ziemi lekkiej. Nie musisz także sztywno trzymać się pory, w której przeprowadzasz proces. Jeśli pierwsze było wapnowanie gleby wiosną, drugie możesz przeprowadzić jesienią. Dzień, w którym będziesz wykonywać wapnowanie przed siewem, powinien być suchy i bezwietrzny, a gleba odpowiednio przygotowana. Musisz przekopać ją, gdyż posypanie wapnem tylko po wierzchniej warstwie na niewiele się zda.

Jak wapnować glebę

Zanim w ogóle rozpoczniesz wapnowanie ogródka, powinieneś dokładnie przeanalizować znajdującą się w nim glebę. Jak się okazuje, w zależności od nawozów, które były na niej wcześniej używane, intensywności upraw czy ściółkowania, pH może być bardzo zróżnicowane. Np. nawóz naturalny, taki jak obornik, podnosi odczyn ziemi, a ściółkowanie korą bukową go obniża. Skąd wiedzieć, jaki odczyn ma ziemia w Twoim ogrodzie? Możesz oddać próbkę do specjalistów, którzy dokładnie ją zbadają, użyć uniwersalnego papierka lakmusowego lub kupić kwasomierz, dostępny w większości sklepów ogrodniczych. Niektórzy ogrodnicy potrafią rozpoznać kwasowość ziemi po tym, jak wyglądają liście roślin, ale jest to umiejętność, którą mają wyłącznie wprawione osoby. Pamiętaj, aby próbki ziemi pobierać z głębokości około 30 cm, wtedy analiza będzie najbardziej wiarygodna. Kiedy już ocenisz odczyn, możesz przejść do pracy. Jak wapnować glebę? Przekop ziemię na wysokość szpadla, wsyp nawóz, a następnie rozmieszaj całość.

Czym wapnować glebę?

Jeśli chodzi o wapnowanie gleby, to opcji jest wiele. Półki sklepowe uginają się od różnego rodzaju nawozów wapniowych, wzbogaconych o dodatkowe składniki odżywcze, np. magnez. Jaki więc wybrać? Najczęściej nawozy tego typu dzielą się na:

• Węglanowe – zawierają wapń w postaci węglanów, przez co działają wolno. Są one odpowiednie dla wszystkich gleb. Zazwyczaj używają ich amatorzy, którzy nie znają się zbyt dobrze na tym temacie. Jest to np. kreda nawozowa.
• Tlenkowe – zawierają wapń w postaci tlenku, dlatego też ich działanie jest szybkie. Najczęściej używane na ciężkich glebach. Jest to m.in. wapno palone rolnicze.

Dlaczego nie powinno się mieszać nawozów wapniowych z innymi?

Oprócz używania specjalistycznych nawozów należy także zadbać o to, aby w glebie znalazły się kwasy organiczne. Zmieniają one bowiem w sposób naturalny skład chemiczny związków z wapniem, których rośliny nie przyswajają zbyt dobrze. Możesz użyć np. obornika, świeżego kompostu lub ekologicznego nawozu do warzyw. Pamiętaj jednak, aby zrobić to sporo przed wapnowaniem lub po nim. Mieszanie nawozu wapniowego z innymi może przynieść efekt odwrotny do oczekiwanego. Np. pomieszanie wapnia z azotem i fosforem sprawi, że składniki te przestaną być dostępne dla roślin, więc nie będą ich pobierać, a co za tym idzie, mimo Twojej opieki, będą powoli obumierały. Między wapnowaniem a innymi nawozami warto zachować około dwóch miesięcy przerwy. Dobrze jest jednak zagłębić się w zalecenia producenta, gdyż w przypadku niektórych preparatów okres ten może być krótszy lub znacząco dłuższy.

Jakie warzywa lubią wapnowanie?

Zastanawiasz się, jakie warzywa lubią wapnowanie? Ziemię o odczynie zasadowym lub obojętnym preferuje większość z nich. Szczególnie działanie to sprawdza się przy pietruszce, marchwi, burakach i innych warzywach korzeniowych. Tak przygotowana gleba jest też konieczna przy wszelkich liściastych warzywach, np. sałacie czy botwince, którym przez zbyt kwaśną ziemię mogą żółknąć i chorować listki. Wyjątkiem tutaj jest szczaw, preferujący kwaśną glebę, nawet na poziomie pH 5,5. Wapnowanie przed siewem sprawdza się też przy roślinach cebulowych. Pomidory i ogórki równie dobrze zniosą ten zabieg, jednak nie należy sadzić ich zaraz po jego przeprowadzeniu. Świeże wapnowanie może być dla nich zbyt agresywne i wpłynąć negatywnie na to, jak się przyjmą. Kiedy zatem wapno pod pomidory? Najlepiej kilka miesięcy przed ich posadzeniem lub posianiem.

Jakie warzywa nie lubią wapnowania?

Tak jak wspominaliśmy, wiele warzyw, owoców i kwiatów nie lubi kwaśnej gleby. Są jednak takie, które przy odczynie pH 5-6 czują się świetnie. Preferencja do tak kwaśnej gleby, najczęściej zdarza się wśród kwiatów i krzewów. Do tej grupy należą np. magnolie i hortensje. Przy nieco niższym, ale wciąż kwaśnym pH (4-5), świetnie poradzi sobie azalia, wrzos, różanecznik, a także rośliny jadalne: szczaw, aronia, malina, pietruszka, papryka, koper czy żurawina. W przypadku tych roślin wapnowanie gleby nie tylko jest zbędne, ale także może zahamować ich rozwój. Pamiętaj więc, aby przed posianiem czy posadzeniem roślin, sporządzić dokładny plan rabat. Unikniesz problemu z tym, że obok siebie rosną osobniki lubiące kwaśną glebę i takie, które jej nie znoszą.

Co zamiast wapnowania?

Wapnowanie gleby odkwasza ją, ale zwiększa również ilość wapnia w niej zawartego. Jeżeli zależy Ci wyłącznie na tej pierwszej kwestii, a więc obniżeniu pH, możesz użyć gotowych odkwaszaczy dostępnych w sklepach. Są to nawozy azotowo-potasowe, które działają tak samo jak wapnowanie, ale nie dostarczają tego składnika. To świetna alternatywa.

Teraz już wiesz, jak wapnować glebę, jakim roślinom takie działania służą i co daje wapnowanie na dłuższą metę. Mamy nadzieję, że pomoże Ci to w uprawie Twojego ogrodu. Życzymy obfitych plonów!