Jak samemu zrobić system nawadniania w ogrodzie?

Systemy automatycznego nawadniania zapewnią optymalną ilość wody roślinom. Można wykonać je samodzielnie po odpowiednim zaplanowaniu i dokupieniu potrzebnych akcesoriów. System przyda się szczególnie w lecie i przy okresowych suszach.

Odpowiednia ilość wody to jeden z czynników, który ma wpływ na właściwy porost i rozwój roślin. Przy dużej ilości roślin ich regularne podlewanie może być trudne. Automatyczny system nawadniania ograniczy wykonywane prace do niezbędnego minimum. Przygotowany samodzielnie, będzie też znacznie tańszy od fabrycznych i optymalnie dostosowany do powierzchni posesji. Z poradnika dowiesz się, jak zrobić system nawadniania w ogrodzie.

Rodzaje systemów nawadniania w ogrodzie

Podlewanie ogrodu to przyjemność, jeśli dotyczy kilku drzew lub krzewów. Przy większych plantacjach, rabatach, a także chęci optymalnego podlewania trawnika może się to okazać uciążliwe. Dlatego warto rozważyć montaż systemu nawadniania ogrodu. Przy odpowiednim projekcie, wykonaniu i ustawieniu, Twoje rośliny będą otrzymywały optymalną ilość wody potrzebnej do rozwoju.

Jaki system nawadniania będzie najlepszy w Twoim ogrodzie? Przyjrzyj się przestrzeni przed domem i wybierz jeden z rodzajów.

Nawadnianie ręczne

To system nawadniający ogród, w którym do uruchomienia instalacji potrzebny jest operator. To Ty otworzysz główny zawór zasilający, a także poszczególne zawory odpowiedzialne za podlewanie konkretnej części ogrodu. Taki system może być wyposażony w zraszacze lub inne urządzenia podlewające. Najczęściej ma kilka obwodów zamykanych pojedynczymi ręcznymi zaworami kulowymi. Nawadnianie ręczne to najprostszy i najbardziej tradycyjny sposób na podlewanie ogrodu. System ten wymaga regularnego nadzoru i interwencji, co może być czasochłonne, ale pozwala na precyzyjne dostosowanie ilości wody do aktualnych potrzeb roślin. Nawadnianie ręczne jest szczególnie przydatne w małych ogrodach, gdzie różnorodność roślinności wymaga indywidualnego podejścia.

Automatyczne nawadnianie

To bardziej zaawansowana instalacja, w której wszystkie prace są wykonywane automatycznie. Uruchomienia pompy do wody następuje automatycznie i jest wywoływane czasowo lub pod wpływem odpowiednich warunków atmosferycznych. Taki system nawadniania trawnika może być też obsługiwany zdalnie za pomocą aplikacji w telefonie. W jaki sposób to działa? System jest wyposażony w czujniki wilgotności, zegary oraz aplikacje mobilne, które umożliwiają zdalne sterowanie. Czujniki wilgotności monitorują poziom wody w glebie, a system uruchamia pompę wodną tylko wtedy, gdy jest to konieczne, co zapobiega marnowaniu wody. Zegary pozwalają na programowanie cykli podlewania, co jest szczególnie przydatne w okresach, gdy użytkownik jest poza domem. Aplikacje mobilne umożliwiają zdalne sterowanie systemem, dostosowanie harmonogramów podlewania oraz monitorowanie zużycia wody. Automatyczne nawadnianie jest idealne dla dużych ogrodów oraz osób, które cenią sobie wygodę i oszczędność czasu.

Nawadnianie kropelkowe

To rodzaj instalacji, która wykorzystywana jest do podlewania roślin. Może być traktowany jako system nawadniania szklarni, plantacji lub szkółek ogrodniczych. Tworzą go przede wszystkim węże ogrodowe z systemem otworów, które pozwalają na aplikację niewielkich ilości wody precyzyjne do systemu korzeniowego. System nawadniania kropelkowego może być sterowany ręcznie lub automatycznie.Sterowanie ręczne odbywa się za pomocą prostych zaworów, a w sterowaniu automatycznym wykorzystuje się zaawansowane kontrolery i czujniki wilgotności. Nawadnianie kropelkowe minimalizuje straty wody poprzez parowanie i spływ powierzchniowy, co czyni go jednym z najbardziej efektywnych systemów nawadniania. Jest on szczególnie polecany do stosowania na obszarach z roślinami wymagającymi utrzymania stałego poziomu stałej wilgotności, takich jak warzywa, owoce czy rośliny ozdobne.

Narzędzia i materiały potrzebne do samodzielnego zrobienia systemu nawadniania

Pierwszym krokiem poprzedzającym inwestycję powinno być przygotowanie projektu i planu rozmieszczenia poszczególnych części. Dopiero kiedy projekt systemu nawadniania będzie gotowy, możesz go sprecyzować i przejść do doboru poszczególnych części sieci.

Węże ogrodowe

W instalacjach nawadniających wykorzystuje się głównie przewody z polietylenu (PE). Są trwałe, elastyczne i łatwo można zamontować na nich złącza. Średnicę węży musisz dobrać do odległości ostatniego punktu od źródła wody. Jeśli dystans jest mniejszy, niż 30 metrów wystarczą przewody 3/4 cala. Z kolei przy odległościach przekraczających 50 metrów konieczny jest przewód 1,5 cala. Oprócz węży z polietylenu (PE), istnieją także węże wykonane z innych materiałów, takich jak PVC czy elastomer. Dobór materiału węża może zależeć od warunków atmosferycznych, jakie panują w okolicy, oraz od preferencji dotyczących elastyczności i trwałości.

Zawory i złączki

To akcesoria tworzące wraz z węzami podziemny system nawadniania trawnika i ogrodu. Złączki i trójniki są przeznaczone do łączenia ze sobą odcinków węży ogrodowych. Mogą też pozostawiać wyjście na przedłużenie lub rozbudowę sieci. Ważne jest, żeby te akcesoria były dostosowane wymiarami do średnicy węży przyłączeniowych. Warto zainwestować w wysokiej jakości zawory i złączki, które zapewnią szczelność i trwałość całego systemu. Wśród dostępnych opcji warto zwrócić uwagę na materiał, z którego wykonane są te elementy - odpowiednio dobrany, może zapobiec korozji i uszkodzeniom mechanicznym.

Zraszacze

Zraszacze ogrodowe to urządzenia aplikujące wodę. Można wybrać urządzenie o konkretnym zasięgu strumienia wody, pracujące w trybach statycznych lub rotacyjnych. Najpopularniejsze są zraszacze zanurzeniowe, które na stałe są ukryte pod powierzchnią murawy i unoszą się dopiero po włączeniu pompy. W systemach nawadniania ogrodu do samodzielnego montażu stosuje się tańsze mikro zraszacze, które emitują jedynie mgiełkę wody i są stale wysunięte ponad powierzchnię.Nowoczesne zraszacze wyposażone są często w dodatkowe funkcje, takie jak regulacja kąta nawadniania, dostosowanie wysokości strumienia wody czy możliwość programowania czasu pracy. Wybór odpowiedniego zraszacza powinien uwzględniać specyfikę obszaru, który będzie podlewany, oraz preferencje dotyczące sposobu podlewania.

Pompa

O rodzaju pompy i tym, czy jest konieczna, decyduje wybrane źródło wody zasilające system. Jaka pompa do systemu nawadniania? Jeśli instalacja jest układana wokół domu z dostępem do sieci wodnej, z reguły pompa do systemu nawadniania nie jest potrzebna. Jeśli nie chcesz korzystać z sieci, możesz zaplanować podłączenie pompy głębinowej do systemu nawadniania. Dobrym rozwiązaniem będzie też czerpanie wody z pobliskiego strumienia za pomocą pomp zatapialnych. Przeglądając specyfikacje różnych pomp do wody, należy uwzględnić nie tylko rodzaj i wydajność urządzenia, ale także jego energooszczędność oraz hałas generowany podczas pracy. Warto również zwrócić uwagę na możliwość regulacji ciśnienia oraz na ewentualne dodatkowe funkcje, takie jak automatyczne wyłączanie w przypadku braku wody.

Sterownik

To element stosowany głównie w układach automatycznego nawadniania. Odpowiada za uruchamianie konkretnych urządzeń i części sieci w określonych sytuacjach lub po zaistnieniu niezbędnych warunków. Sterownik może być zintegrowany z czujnikami lub system zmiany ustawień z poziomu aplikacji. Obecnie dostępne są sterowniki, które można łatwo integrować z systemami smart home, co pozwala na zdalne sterowanie nawadnianiem za pomocą aplikacji mobilnej. Dodatkowo niektóre sterowniki posiadają funkcje monitorowania zużycia wody oraz automatycznego dostosowywania harmonogramu podlewania do warunków pogodowych.

Instalacja elektryczna

W większości systemów nawadniania ogrodu potrzebne będzie podciągnięcie sieci elektrycznej. Prąd jest potrzebny do zasilania pompy i zraszaczy. Może być konieczny także do działania niektórych zaworów. Warto wybrać przewody dodatkowo zabezpieczone przed działaniem wilgoci. Podczas układania instalacji elektrycznej dobrze jest też zadbać o wybór odpowiednich kabli o właściwej średnicy, które będą odporne na warunki atmosferyczne. Należy również zabezpieczyć instalację przed przeciążeniami oraz zapewnić odpowiednią ochronę przed uszkodzeniami mechanicznymi, na przykład poprzez układanie kabli w specjalnych korytkach.

Jak zrobić system nawadniania w ogrodzie krok po kroku?

Jak zrobić system nawadniania ogrodu? Na rynku działa wiele firm, które oferują pomoc przy budowie takich instalacji. Ich usługi są jednak bardzo kosztowne i nie każdy będzie mógł pozwolić sobie na takie konstrukcje. Nie musisz przez to rezygnować z systemu nawadniania ogrodu. Zrób to sam i zaoszczędź nawet kilka tysięcy złotych. Sprawdź, jak zrobić sieć krok po kroku.

Przegląd terenu i wybór odpowiedniego systemu nawadniania

Pierwszy etap to właśnie planowanie rozmieszczenia sieci. Jak zaprojektować system nawadniania? Zastanów się, w jakich miejscach zamocować zraszacze i ile ich potrzebujesz. Często, zamiast statycznych lepiej wybrać rotacyjne w nieco mniejszej liczbie. To też może mieć wpływ na to, jaki wąż do systemu nawadniania będzie potrzebny. Zaplanuj, którędy poprowadzić przewody i czy w kopaniu otworów nie będą przeszkadzały obrzeża ogrodowe.

Przygotowanie terenu do instalacji nawadniającej

To zdecydowanie najbardziej pracochłonny etap budowy systemu nawadniania. Na trasie przebiegu przewodów musisz wykonać rowki w gruncie o głębokości co najmniej 30 cm. Powinny prowadzić do wszystkich zraszaczy, pomp i studzienek.

Do wyznaczenia linii prostej użyj sznurka ciągniętego pomiędzy punktami. Następnie zbierz górną warstwę darni i odłóż ją na bok. Wraz z ziemią ogrodową będzie potrzebna do zasypywania rowków. W miejscach montażu pomp i zraszaczy potrzebne są głębsze otwory. Możesz tam też wysypać dno żwirem, co zapobiegnie przerastaniu korzeni i ułatw odprowadzanie wody.

Montaż węży, zraszaczy i pozostałych elementów instalacji

Niezależnie od tego, jakie rury do systemu nawadniania wybierzesz i jak zostaną połączone, musisz wykonać montaż na powierzchni gruntu. Rury rozłóż wzdłuż wykopów i oceń ich długości. Mogą być potrzebne docinki lub dodatkowe połączenia na prostych odcinkach. Następnie przygotuj złączki i rozdzielacze w miejscach ich zamocowania. Jeśli wszystkie elementy są już gotowe, możesz je połączyć ze sobą. Pamiętaj o uszczelnieniu gwintów taśmą teflonową. Na koniec sprawdź, czy cały system jest szczelny, napełniając rury wodą.

Drugi etap budowy systemu nawadniania ogrodu to już montaż zraszaczy. Spuść przygotowane rury do wykopów i tam podepnij do nich systemy do zraszania. Tu także musisz dokładnie uszczelnić połączenia. Na tym etapie możesz ocenić, czy otwory są wystarczająco głębokie.

Instalacja sterownika i ustawienie programu nawadniania

Zanim zasypiesz otwory ziemią, podepnij sterownik. Skrzynki z systemem nawadniającym najlepiej umieścić w miejscach dostępnych, co ułatwi zmianę ustawień i ochroni mechanizm przed uszkodzeniem. Ustaw odpowiedni program najlepiej dopasowany do twoich potrzeb. Najskuteczniejsze dla podlewania trawnika będzie czasowe włączanie kolejnych zraszaczy. Dzięki temu utrzymasz optymalne ciśnienie w sieci, a także zapewnisz ciągłą pracę pompy.

Testowanie systemu i ewentualne korekty

Pora na próbę generalną, czyli uruchomienie całego systemu. Włącz pompy i pozwól systemowi przepracować kilka cykli. Będziesz w stanie określić, czy cała przestrzeń trawnika lub ogrodu jest właściwie nawodniona. Na tym etapie możesz nie tylko zmienić ustawienia sterownika. To też moment, w którym możliwa jest jeszcze instalacja dodatkowych zraszaczy. Wystarczy wstawić trójnik i poprowadzić przewód w nowe miejsce.

Jeśli test systemu nawadniania przebiegnie prawidłowo, możesz zasypać rowki. Na wierzchu ułóż wybraną wcześniej darń. Miejsca montażu zraszaczy możesz zaznaczyć za pomocą zamontowanych w pobliżu lamp solarnych do ogrodu. Dzięki temu unikniesz ustawienia doniczek lub leżaka w miejscu wysuwania się zraszacza.

Jak samemu zrobić system nawadniania w ogrodzie? Na to trzeba uważać!

Stworzenie własnego systemu nawadniania w ogrodzie może przynieść znaczące korzyści, takie jak: oszczędność czasu i pieniędzy, które trzeba byłoby przeznaczyć na zatrudnienie profesjonalnej firmy, lepsze zarządzanie zasobami wodnymi oraz zdrowsze rośliny. Warto jednak zaznaczyć, że projektowanie oraz instalacja takiego systemu na własną rękę niosą za sobą pewne ryzyko i wyzwania, o których nie można zapominać. Oto kilka bardzo ważnych aspektów, które należy rozważyć, aby uniknąć potencjalnych pułapek i zagrożeń związanych z samodzielną organizacją systemu nawadniania w ogrodzie.

1. Niewłaściwe planowanie systemu
   
   Tak jak zostało to wcześniej wspomniane, pierwszym i najważniejszym krokiem jest staranne zaplanowanie systemu nawadniania. Niedokładne zaprojektowanie może prowadzić do nieefektywnego nawadniania, marnowania wody i nierównomiernego wzrostu roślin. Oto, na co należy zwrócić uwagę:
   • Precyzyjne mapowanie terenu. Należy sporządzić dokładną mapę ogrodu, uwzględniając różne strefy podlewania, w tym również typy roślin i ich potrzeby związane z nawadnianiem;
   • Dobór komponentów. Wybór odpowiednich zraszaczy, rur, zaworów i innych elementów na podstawie specyfikacji technicznej. Nieodpowiedni dobór może prowadzić do niskiej wydajności systemu;
   • Rozważenie przyszłych zmian. Uwzględnij dokonywanie późniejszych zmian w ogrodzie, takich jak nowe nasadzenia lub zmiana układu
     
     
2. Nieprawidłowa instalacja rur i złączek
   
   Niewłaściwa instalacja rur i złączek może prowadzić do wycieków, spadku ciśnienia i problemów z nawadnianiem. Aby uniknąć tych problemów:
   
   
   • Wykopanie odpowiednich rowów. Rury powinny być zakopane na odpowiedniej głębokości, aby zapobiec uszkodzeniom mechanicznym i mrozowym.
   • Uszczelnianie połączeń. Użycie odpowiednich uszczelek i taśm teflonowych do uszczelnienia połączeń, aby zapobiec wyciekom.
   • Testowanie przed zakopaniem. Sprawdzenie szczelności systemu przed zakopaniem rur, aby wykryć i naprawić ewentualne wycieki.
     
     
3. Niedopasowanie systemu do źródła wody
   
   Nieprawidłowe dopasowanie systemu nawadniania do dostępnego źródła wody może skutkować niskim ciśnieniem i nieefektywnym nawadnianiem. Należy:
   
   
   • Sprawdzić ciśnienie i wydajność źródła wody. Upewnić się, że źródło wody (kran, studnia, zbiornik) ma wystarczające ciśnienie i wydajność do obsługi systemu.
   • Zainstalować reduktory ciśnienia. W razie potrzeby zainstalować reduktory ciśnienia, aby dostosować ciśnienie w systemie do wymagań zraszaczy i emiterów kropelkowych.
     
     
4. Zaniedbanie konserwacji systemu
   
   Regularna konserwacja jest niezwykle istotna dla długotrwałego działania systemu nawadniania. Bez odpowiedniej opieki i nadzoru, mogą niestety wystąpić problemy, takie jak choćby zatykanie dysz i złączek, co prowadzi do nieefektywnego nawadniania. Warto wcześniej poznać nasze wskazówki dotyczące konserwacji:
   
   
   • Należy pamiętać o czyszczeniu dysz i filtrów. Regularne czyszczenie dysz i filtrów w celu usunięcia osadów i zanieczyszczeń.
   • Trzeba regularnie wykonywać przeglądy instalacji. Okresowe sprawdzanie całego systemu pod kątem wycieków, uszkodzeń i zużycia.
   • Nie można zapominać o zimowaniu systemu. Przygotowanie systemu do zimy, poprzez wypuszczenie wody z rur i zabezpieczenie przed mrozem, pozwoli odpowiednio o niego zadbać i zapewnić ochronę przed możliwymi uszkodzeniami
     
     
5. Nieoczekiwane koszty
   
   Samodzielne tworzenie systemu nawadniania może generować dodatkowe koszty, których warto być wcześniej świadomym. Mogą to być między innymi:
   • Koszty materiałów i narzędzi. Oprócz podstawowych komponentów mogą być potrzebne specjalistyczne narzędzia do instalacji;
   • Koszty napraw i konserwacji. W razie wystąpienia problemów, naprawy mogą być kosztowne, zwłaszcza jeśli wymagają specjalistycznej wiedzy;
   • Koszty związane z zużyciem wody. Niewłaściwe ustawienia mogą prowadzić do nadmiernego zużycia wody, co zwiększa koszty eksploatacyjne.

Samodzielne stworzenie całego systemu nawadniania w ogrodzie to mocno angażujący projekt. Trzeba precyzyjnie  zaplanować wszystkie jego etapy, zadbać o profesjonalną, prawidłową instalację i nie zapominać o regularnej konserwacji. Uważne podejście do tych kwestii pomoże uniknąć wielu potencjalnych problemów i cieszyć się zdrowym, dobrze nawodnionym ogrodem przez wiele lat.

Czy automatyczny system nawadniania do ogrodu się opłaca?

Z pewnością jednym z pierwszych pytań zadanych przed przystąpieniem do budowy systemu będzie: ile kosztuje system nawadniania? Cena zależy od powierzchni ogrodu i wybranego sposobu nawadniania.

Największe koszty podniesiesz przy budowie instalacji przez profesjonalną firmę. Tu system na trawnikach o powierzchni 200 m2 będzie kosztował około 3000 - 4000 złotych. Wybór tej opcji sprawi, że wszystkimi pracami zajmą się profesjonaliści i nie będzie potrzebna Twoja uwaga.

Znacznie taniej wychodzi zakup gotowego system nawadniania trawnika. Cena zestawu na trawnik 200 m2 to koszt około 2500 złotych. W tej opcji będziesz musiał jednak poświęcić nieco czasu na ułożenie wszystkich elementów. Czasem mogą być potrzebne korekty niezbędne do dopasowania sieci do wymiarów trawnika. Jeśli wybierzesz akcesoria samodzielnie, jesteś w stanie jeszcze obniżyć wartość instalacji.

Ile kosztuje system automatycznego nawadniania? Przy dużych powierzchniach cena może wynieść nawet kilkanaście tysięcy złotych. Jeśli jednak podlewasz wiele krzewów, drzew lub kwiatów i zależy Ci na ich optymalnym wzroście, warto rozważyć budowę takiej sieci. System nawadniania jest opłacalny także w szklarniach, a nawet tunelach foliowych przy uprawach warzyw. Raz zamontowany będzie działał przez wiele lat i co roku wpływał na dobre plony.

Samodzielne zbudowanie systemu nawadniającego może być satysfakcjonującym i oszczędnym rozwiązaniem, umożliwiającym dostosowanie go do konkretnych potrzeb ogrodu. Istotne jest dokładne zaplanowanie systemu, uwzględniając lokalizację roślin, rodzaj gleby, warunki klimatyczne oraz dostępność wody. Warto podkreślić, że istnieje wiele różnych rodzajów nawadniania, takich jak ręczne, automatyczne czy kropelkowe, z których każdy ma swoje zalety i specyficzne zastosowanie. Bardzo ważne jest również odpowiednie dobranie materiałów i elementów systemu nawadniającego, aby zapewnić jego trwałość i skuteczność. Wreszcie, regularna konserwacja i sprawdzanie systemu są niezbędne dla utrzymania jego prawidłowego działania oraz uniknięcia ewentualnych awarii. Dzięki odpowiedniej wiedzy i precyzji w wykonaniu, samodzielnie wykonany system nawadniania może przynieść liczne korzyści, wspierając zdrowy wzrost roślin i oszczędzając czas oraz zasoby wodne.

Warto także zapoznać się z innymi naszymi wpisami dotyczącymi ogrodu. Przydatne mogą być na przykład artykuły o tym, jak założyć warzywniak w ogrodzie oraz jak zrobić rabatę kwiatową w ogrodzie.